جێگر سەلێمان ساڵح
سیاسەت لە هەر وڵاتێکدا پێویستە ئامرازێک بێت بۆ خزمەتکردنی خەڵک، بۆ دروستکردنی ژیانێکی باشتر، بۆ بەدیهێنانی دادپەروەری و پێشکەوتن. بەڵام لە کوردستاندا، سیاسەت گۆڕاوە بۆ بازاڕێک بۆ دیلبازی لەسەر دەسەڵات! سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان دەسەڵات و بەرژەوەندی حزبی خۆیان خستووەتە پێش خەڵک، و بە ئەم شێوەیە دووبارەکردنەوەی هەمان شکستەکانی سیستەمی فیدراڵی عێراقن! ئێستا کوردستان لە قەیرانێکی گەورەدایە کە سەرچاوەکەی نەک کەمی سەرچاوە یان کێشەی دەرەکییە، بەڵکو شکستی بنەڕەتی سیستەمی سیاسی و ئەولەویەتەکانی سەرکردایەتییە!
لە سەرەتای دروستبوونی هەرێمی کوردستان، بەڵێنی دراوە کە سیاسەت دەبێتە ئامرازێک بۆ دروستکردنی دامەزراوە و خزمەتگوزاری و باشترکردنی ژیانی خەڵک. بەڵێن دراوە کە کوردستان دەبێتە نموونەیەک لە ناوچەکەدا بۆ دیموکراسی و سەرکەوتن. بەڵێن دراوە کە دامەزراوە پتەو و بەهێز دەبنە خزمەتی خەڵک. بەڵام ئەم بەڵێنانە هیچیان جێبەجێ نەکران! لە جێگای ئەوەی سیاسەت بێتە حکومڕانی، گۆڕایە دیلبازی و مشتومڕ لەسەر دەسەڵات!
ئێستا لە ساڵی ٢٠٢٦دا، دوای ٣٥ ساڵ لە دروستبوونی هەرێم، ئێمە شایەتی ئەوەین کە سیاسەت تەواو گۆڕاوە. سیاسییەکان ئیتر باس لە حکومڕانی و خزمەتگوزاری ناکەن، بەڵکو تەنها باس لە دابەشکردنی دەسەڵات و وەزارەت دەکەن. دانوستانەکان ئیتر لەسەر چۆنیەتی چاککردنەوەی ژیانی خەڵک نین، بەڵکو لەسەر کێ چ پۆستێک وەردەگرێت و کام حزب چ وەزارەتێک کۆنترۆڵ دەکات. ئەمە واتای ئەوە کە سیاسەت لە کوردستاندا مردووە و تەنها دیلبازی لەسەر دەسەڵات ماوەتەوە!
سەرکردایەتی پارتی و یەکێتی بە ڕوونی نیشانیان داوە کە دەسەڵات لە پێش خەڵکە بۆیان. دوای ١٥ مانگ لە هەڵبژاردنەکانی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤، هێشتا حکومەت دامەزراوە نییە لەبەر ئەوەی ئەوان ناتوانن لەسەر دابەشکردنی وەزارەتەکان ڕێک بکەونەوە. لە هەمان کاتدا، فەرمانبەران مووچەیان دوادەکەوێت، خزمەتگوزاریەکان لاوازن، خەڵک لە قەیراندایە. بەڵام ئەوان سەرقاڵی مشتومڕن لەسەر ئەوەی کێ دەبێتە سەرۆک وەزیران و کام حزب وەزارەتی دارایی یان پێشمەرگە وەردەگرێت!
ئەم دۆخە بە ڕوونی نیشان دەدات کە خەڵک هیچ گرنگی نین بۆ سەرکردایەتی. ئەگەر خەڵک گرنگ بوونایە، دەستبەجێ دوای هەڵبژاردنەکان حکومەت دەدامەزراوە و دەست بە کارکردن دەکرا. ئەگەر خەڵک گرنگ بوونایە، سەرکردایەتی دەیانگوت “با ئێمە یەکەم خزمەتکردنی خەڵک بخەینە پێشەوە و دواتر باس لە دابەشکردنی پۆستەکان بکەین”. بەڵام ئەوان پێچەوانەکەیان کردووە: دابەشکردنی دەسەڵات یەکەمە و خزمەتکردنی خەڵک دواییە!
ئەم هەڵبژاردنە ئەولەویەتانە نیشانی ماهیەتی ڕاستەقینەی سیاسەتی کوردستان دەدات: سیاسەتێک کە تێیدا دەسەڵات ئامانجە نەک ئامراز، سیاسەتێک کە تێیدا بەرژەوەندی حزبی لە پێش بەرژەوەندی نەتەوەییە، سیاسەتێک کە تێیدا سەرکردایەتی خزمەتکاری خۆیەتی نەک خزمەتکاری خەڵک!
لە حکومڕانییەوە بۆ دیلبازی، لە خزمەتکردنەوە بۆ دەسەڵاتگرتن، لە بەرژەوەندی گشتییەوە بۆ بەرژەوەندی حزبی! ئەمە چیرۆکی سیاسەتی کوردستانە لە ٣٥ ساڵی ڕابردوودا. سەرکردایەتی پارتی و یەکێتی دەسەڵاتیان خستووەتە پێش خەڵک و بە ئەم شێوەیە دووبارەکردنەوەی هەمان شکستەکانی سیستەمی فیدراڵی عێراقن. ئەنجامەکە کوردستانێکە کە تێیدا خەڵک قوربانی یاریە سیاسییەکانن، حکومەت لاوازە، دامەزراوەکان گەندەڵن، و داهاتوو تاریکە!