سەلام قادر پیرۆت
لە هەموو گوتارە فەرمییەکان، کۆنگرە ڕۆژنامەوانییەکان و لێدوانە باوەکانی ڕۆژدا، چەقبەستوویی سیاسی وەک کارەساتێکی نەخوازراو، ڕووداوێکی لەناکاو، و خەمێکی نیشتمانیی قووڵ لەقەڵەم دەدرێت کە گوایە هەموو لایەک بەدەستییەوە دەناڵێنن و کەس نایەوێت لەم دۆخە ناهەموارەدا بمێنێتەوە، بەڵام کاتێک بە وردی و لە ڕوانگەیەکی ڕەخنەگرانەوە لە پاشخان و دینامیکیەتی دەسەڵات لە هەرێمی کوردستان دەڕوانیت، پرسیارێکی گوماناوی، هۆشیارکەرەوە و زۆر قووڵ سەرهەڵدەدات کە تەواوی لۆژیکی ئەم لێدوانە دڵسۆزانەیە دەخاتە ژێر گومانەوە: چی دەبێت ئەگەر ئەم پەکیەکەوتنە شکستێکی بێمەبەست نەبێت، بەڵکو دۆخێکی لەبار، ئارام و ژینگەیەکی لەبار بێت کە بەرژەوەندیی کەسانێکی دیاریکراو بە تەواوی دەپارێزێت؟ لە گۆڕەپانی زانستی سیاسەت و مێژووی حوکمڕانیدا،
هیچ دیاردەیەکی لەم چەشنە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن بەبێ بوونی سوودمەندێکی ڕاستەقینەی ناوخۆیی بەردەوام نابێت، و لێرەدا دەبێت بە بوێری و بێ پێچوپەنا لە پاڵنەرە ئابووری و سیاسییەکان بکۆڵینەوە و بپرسین کێ قازانج دەکات کاتێک دەسەڵاتی یاسادانان لە بێدەنگیدا دەتوێتەوە و دەرگاکانی پەرلەمان بە کرداری قوفڵ دەدرێن؟ ئایا کێ سوود لە نەبوونی پەرلەمانێکی چاودێر، نەبوونی دەستەیەکی سەرۆکایەتیی کارا، پەککەوتنی کۆمیسیۆنەکان و بوونی کابینەیەکی کاربەڕێکەری بێ دەسەڵات وەردەگرێت لە کاتێکدا گرێبەستە داراییە گەورەکان، داهاتی زۆری خاڵە سنوورییەکان، مەلەفی ئاڵۆزی فرۆشتنی سامانی سروشتی، خەرجییە ناڕوونەکان، دابەشکردنی زەوییە بەنرخەکان، و بڕیارە هەستیارە ئابوورییەکان بەبێ وردبینی و بەبێ لێپرسینەوەی نوێنەرانی گەل بەڕێوە دەچن؟
پەرلەمانێکی زیندوو، ئازاد و دەسەڵاتدار مانای دروستبوونی لێپرسینەوەی بەردەوام، بانگهێشتکردنی وەزیرەکان بۆ بەردەم ڕای گشتی، شەفافکردنی تەواوی خەرجییە گشتییەکان، و هەڵدانەوەی هەموو ئەو دۆسیە داراییە نادیارانەیە کە ساڵانێکی زۆرە لە تاریکیدا ماونەتەوە؛ کەچی لە غیابی ئەم مەکینە دەستوورییە گرنگەدا، تۆڕە نافەرمییەکانی دەسەڵات، بازرگانە سیاسییەکان و ناوەندە حزبییە دەستڕۆیشتووەکان بە ئارەزووی خۆیان جومگەکانی بڕیاردانی ئابووری و دارایی ئاڕاستە دەکەن بەبێ ئەوەی ترسی هیچ لێپێچینەوەیەکی دامەزراوەیی یان یاساییان لەسەر بێت. هەموو لایەنە باڵادەستەکان لە بەردەم مایکرۆفۆن و کامێرای کەناڵەکاندا فرمێسکی خەمباری بۆ لەکارکەوتنی ئەم مەکینەیە دەڕێژن و بە گەرمی هاوار دەکەن کە شەو و ڕۆژ لە هەوڵی بێوچاندان بۆ چاککردنەوەی، بەڵام پرسیارە گەورە و تەنزئامێزەکە ئەوەیە کە لە کاتێکدا ئامێرەکە بە تەواوی پەکی کەوتووە، کێ لە سایەی ئەم بێسەروبەری و ئاڵۆزییەدا بەردەوام قازانجی بێشومار کۆدەکاتەوە، پشکەکانی زیاد دەکات، و دەسەڵاتی دارایی خۆی لە بێدەنگیدا فراوانتر دەکات؟ کاتێک دەوڵەت، سەروەریی یاسا و دامەزراوە دەستوورییەکان بەهێز دەبن، دەسەڵاتی کەسی، هەژموونی گرووپە باڵادەستەکان و پێگەی تۆڕە ناڕوونەکان بە خێرایی پاشەکشە دەکەن و لە ڕووی پێگەوە لاواز دەبن؛ بۆیە مانەوە لەم بۆشاییە نائاساییەدا هێندەی کە خزمەت بە دەربازبوون لە لێپرسینەوە، داپۆشینی کەموکوڕییە کارگێڕییەکان و قۆرخکردنی داهاتی گشتی دەکات، بە هەمان ئەندازە دەبێتە پەناگەیەکی زۆر پارێزراو بۆ مانەوەی ئەو هێزانەی کە بەهێزبوونی دەسەڵاتی یاسا بە هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر دەسەڵاتی بێسنوور، تایبەت و قۆرخکراوی خۆیان دەبینن. بەم شێوەیە بە ڕوونی دەردەکەوێت کە چەقبەستوویی سیاسی لە ڕواڵەتدا وەک پەککەوتنێکی نەخوازراو پێشان دەدرێت کە گوایە سەرکردەکان ڕۆژانە پێوەی دەناڵێنن و لە خەم و پەژارەدان، بەڵام لە واقیعدا بەرهەمهێنەری دەرفەتێکی زێڕین و بێوێنەیە بۆ ئەوانەی لە ڕووناکی و شەفافیەت دەترسن؛
چونکە ژینگەی تاریک و پڕ لە بێدەنگی هەمیشە باشترین کەشوهەوایە بۆ بەردەوامیدان بە دانوستانی بێکۆتایی و دابەشکردنی دەستکەوتەکان لە ژوورە داخراوەکاندا، لە کاتێکدا هاوڵاتیی ئاسایی تەنیا قوربانیی سەرەکیی ئەم شانۆگەرییە بێمانایەیە کە لە ژیانی ڕۆژانەیدا باجی قورسی نەبوونی خزمەتگوزاری، گرانی، بێکاری و نادادپەروەریی کۆمەڵایەتی دەدات و چارەنووسی بە نادیاری دەمێنێتەوە.