ڕۆشبین تاهیر
لە کاتێکدا هاوڵاتیانی کوردستان مووچەیان دوادەکەوێت و لە ژێر قەرزان، بەشێک لە پارەی باجی ئەوان و داهاتی نەوتی کوردستان دەچێتە دەستی هێزە چەکدارەکانی حەشدی شەعبی! ئەو هێزانەی کە تاوانبارکراون بە پێشێلکردنی مافی مرۆڤ و تیرۆر لە عێراقدا، بەشێک لە خەرجییان لە گیرفانی کوردستانەوە دابین دەکرێت بە هۆی سیستەمی دابەشکردنی بودجە لە ڕێگەی بەغدادا! ئەمە یەکێکە لە گەورەترین شکستەکانی حکومەتی هەرێم کە نە تەنها نەیتوانیوە داهاتی کوردستان بپارێزێت، بەڵکو یارمەتیدەری هێزە دژە کوردەکان بووە!
حەشدی شەعبی کە بە فەرمی بەشێکە لە هێزە سەربازییەکانی عێراق، بەردەوام تاوانبارکراوە لەلایەن ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانەوە بە پێشێلکردنی مافی مرۆڤ، کوشتنی هاوڵاتیانی ئاسایی، و تیرۆر! ئەم هێزە لە شارە جیاجیاکانی عێراقدا بەتایبەت لە دیالە و کەرکووک و ناوچە کوردنشینەکان، سەدان تاوانی ئەنجام داوە دژ بە کوردان. بەڵام سەیرە، بەشێک لە خەرجی ئەو هێزە لە گیرفانی کوردستانەوە دابین دەکرێت!
چۆن ئەمە ڕوودەدات؟ کاتێک حکومەتی هەرێم باج و داهاتی نەوت و گومرگ و سەرچاوەکانی دیکە کۆدەکاتەوە، بەشێک لەو پارەیە دەچێتە بودجەی گشتی عێراق لە ڕێگەی بەغدادا. بەغدادیش بەپێی یاسا بودجەیەک دابەش دەکات بۆ هەموو دامەزراوەکانی عێراق لەوانە حەشدی شەعبی. ئەمە واتای ئەوە کە پارەی کوردستان، کە دەبووایە بۆ خزمەتگوزاری و مووچەی فەرمانبەرانی کوردستان بەکاربهێندرێت، بەشێکی بەرەو ئەو هێزانە دەڕوات کە دژی کوردن!
گرفتی گەورەتر لەوەدا نییە کە ئەم سیستەمە هەیە، بەڵکو لەوەدایە کە حکومەتی هەرێم هیچ ڕەخنەیەکی توند یان هەڵوێستى توند ناکات و هیچ هەوڵێکی جدی نییە بۆ ڕاگرتنی ئەم دۆخە! لە کاتی دانوستانەکان لەگەڵ بەغداد، حکومەتی هەرێم دەتوانێت ڕەتىبکاتەوە کە پارەی کوردستان بچێتە دەستی هێزە چەکدارەکانی حەشدی شەعبی، دەتوانێت سیستەمێکی جیا بۆ دابەشکردنی بودجە داوا بکات، دەتوانێت لە فۆرمە نێودەوڵەتییەکاندا ئەم گرفتە بخاتە ڕوو! بەڵام ئەمە ناکات!
بۆچی؟ چونکە سەرکردایەتی هەرێم زیاتر گرنگی بە مانەوە لە دەسەڵات و پاراستنی بەرژەوەندیە تایبەتییەکانی خۆی دەدات لە پاراستنی مافی خەڵک و دابینکردنی ئاسایشی ئەوان! چونکە ڕێککەوتنە نهێنییەکانیان لەگەڵ بەغداد گرنگترە لە بەرژەوەندی نەتەوەیی کوردی! چونکە مانەوە لە کورسی گرنگترە لە پاراستنی ژیانی هاوڵاتیان!
هاوڵاتیانی کوردستان باج دەدەن لەسەر هەموو شتێک: خواردن، شتومەک، کاروبار، گومرگ، سووتەمەنی، و تەنانەت مووچەکانیان باجی لێدەکرێتەوە! ئەم باجانە دەبووایە بۆ باشترکردنی ژیانی ئەوان بەکاربهێندرێت، بۆ دروستکردنی نەخۆشخانە و قوتابخانە و ڕێگا، بۆ دابینکردنی کارەبا و ئاو! بەڵام بەشێکی ئەم باجانە دەچێتە دەستی هێزێک کە لە ناوچە کوردنشینەکاندا کورد دەکوژێت، ماڵی کورد دەسووتێنێت، و خاوەنداریێتی زەوی کوردان دەگرێتەوە!
ئایا ئەمە دادپەروەرییە؟ ئایا ئەمە قبووڵکراوە کە هاوڵاتیەک باج بدات بۆ ئەوەی ئەو باجە بچێتە دەستی ئەوانەی ئەو و خێزانەکەی لە مەترسیدا دەخەن؟ بەڵام ئەمە ڕاستیە، و حکومەتی هەرێم بێدەنگە و ڕەزامەندە بەو دۆخە!
کوردستان داهاتێکی زۆری هەیە لە نەوت. بەپێی ڕێککەوتنەکان، بەشێک لەم داهاتە دەبێت بچێتە بودجەی گشتی عێراق، پاشان بەغداد بودجە بۆ هەرێم دەگەڕێنێتەوە. بەڵام چی ڕوودەدات؟ بەغداد بودجەی کورتدەکاتەوە، بەڵام بودجەی حەشدی شەعبی کورت ناکاتەوە! واتا پارەی نەوتی کوردستان کە دەبووایە بۆ خەڵکی کوردستان بەکاربهێندرێت، بەشێکی دەچێتە دەستی حەشدی شەعبی کە دژی کوردە!
داهاتى کوردستان بۆ تیرۆر بەردەوامە، و حکومەتی هەرێم بێدەنگە! باجی کورد و داهاتی نەوتی کوردستان بەشێکی دەچێتە دەستی حەشدی شەعبی کە تاوانبارە بە کوشتنی کورد و پێشێلکردنی مافی مرۆڤ! ئەمە نەک تەنها شکستی سیاسییە، بەڵکو تاوانێکی ئەخلاقییە دژ بە خەڵکی کوردستان!
تاکو کەی خەڵک بێدەنگ بمێنێتەوە؟ تاکو کەی حکومەت ڕەزامەند بێت بەو دۆخە؟ تاکو کەی پارەی ئێمە بچێتە دەستی ئەوانەی ئێمە دەکوژن؟ کاتی هەستانە و گوتنی “بەسە”، کاتی داواکردنە لە حکومەت کە یان ئەم دۆخە ڕابگرێت، یان لە دەسەڵات دابەزێت! چونکە حکومەتێک کە ناتوانێت خەڵک و داهاتی خەڵک بپارێزێت، شایستەی دەسەڵات نییە!