زەردەشت عەبدوڵڵا
لە هەرێمی کوردستان، کاتێک گوێت لە وشەکانی “ڕێککەوتنی ستراتیژی، هاوسەنگیی هێز، یان پێکەوەژیانی سیاسی” دەبێت، بزانە کە پارتی و یەکێتی خەریکی شاردنەوەی تاڵانییەکی هاوبەش یان دابەشکردنی خاکی ئەم وڵاتەن لە نێوان خۆیاندا! لێرە، وەستانی پڕۆژەکان و قەیرانی مووچە بە ڕێکەوت ڕوو نادەن؛ بەڵکو “بەڕێوەبردنی وڵات بە سیستەمی فیفتی-فیفتی (٥٠ بە ٥٠)” خۆی لە خۆیدا گەورەترین ستراتیژی و شێوازی حوکمڕانییە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هەردوو بنەماڵە پشکی خۆیان لە دزینی داهاتدا بەردەکەوێت. ئەوان فێربوون کە باشترین ڕێگە بۆ مانەوە لەسەر کورسی، “دروستکردنی سیستەمێکە کە تێیدا هیچ کامێکیان نەتوانێت ئەوی تر لەناوبەرێت، بەڵام هەردووکیان پێکەوە بتوانن میللەت لەناوبەرن”. بۆیە دەبینین لێرە ململانێکانیان بۆ خزمەتگوزاری نییە، بەڵکو بۆ گەورەکردنی پشکی کۆمپانیاکانیانە!
با سەیری ئەم “هاوسەنگییە” بکەین. بۆچی دوای ئەنجامدانی هەر هەڵبژاردنێک، پێکهێنانی حکومەت بە مانگان و ساڵان دوادەکەوێت؟ ئایا لەبەر ئەوەیە کە لەسەر بەرنامەی حکومەت ناکۆکن؟ نەخێر، ئەوان خەریکی “کێشانەی داهاتی دەروازە سنوورییەکان و پۆستە ئەمنییەکانن” بۆ ئەوەی دڵنیا بن کە هیچ کامێکیان کەمتر لەوی تر نادزێت! ئەم سیستەمە وایکردووە کە ئەگەر وەزیرێکی پارتی گەندەڵی بکات، وەزیرەکەی یەکێتی بێدەنگ دەبێت، چونکە ئەویش لە وەزارەتەکەی خۆیدا هەمان کار دەکات. کاتێک تۆ دەوڵەت دەکەیتە دوکانێکی دوو قۆڵی کە هەریەکەیان کلیلێکی بەدەستەوەیە، ئیتر چاوەڕێی چ پێشکەوتنێک دەکەیت؟ ئەوان شکستیان هێناوە، بەڵام شکستێکی زۆر ڕێکخراو و هاوسەنگ!
هەمان سیاسەت لە دروستکردنی قەیرانە دەستکردەکاندا جێبەجێ دەکرێت. هەر کاتێک خەڵک داوای مافی خۆی دەکات، هەردوو حیزبەکە یاریی “تاوانبارکردنی یەکتر” دەستپێدەکەن. هەولێر دەڵێت داهاتی سلێمانی دیار نییە، سلێمانیش دەڵێت هەولێر سزامان دەدات. لە ڕاستیدا ئەمە تەنها شانۆگەرییەکە بۆ “پەردەپۆشکردنی دزینی پارەی هەردوو زۆنەکە” و سەرقاڵکردنی خەڵک بە ململانێی ناوچەگەرییەوە. ئەوان ئەم دابەشبوونە بەکاردهێنن نەک وەک هەڵەیەکی سیاسی، بەڵکو وەک دەرفەتێک بۆ سەپاندنی باج و بڕینی مووچە بەبێ ئەوەی هیچ لایەکیان بەرپرسیارێتییەکە بگرێتە ئەستۆ. کاتێک تۆ خەڵکەکەت دابەش کردووە، زۆر ئاسانە ڕاستییەکانیان لێ بشاریتەوە.
تەنانەت کاتێک باس لە “یەکخستنی هێزەکانی پێشمەرگە و دامەزراوەکان” دەکرێت، هەردوو حیزبەکە لەسەر کاغەز ڕێکدەکەون، بەڵام لە واقیعدا هەرگیز ڕێگە نادەن هێزێکی نیشتمانی دروست ببێت کە لە دەرەوەی کۆنترۆڵی مەکتەبی سیاسی بێت. ئەوان دەزانن کە مانەوەیان تەنها بەندە بە مانەوەی ئەم هێزە چەکدارە حیزبییانەوە، بۆیە یەکگرتنەوە لای ئەوان تەنها بۆ ڕازیکردنی هاوپەیمانان و وەرگرتنی پارەیە، نەک بۆ پاراستنی نیشتمان.
فەیلەسوفی ئیتاڵی، ڤۆڵتێر دەڵێت: “کاتێک دوو دز پێکەوە ڕێکدەکەون، تەنها کەسێک کە زیانمەند دەبێت خاوەن ماڵەکەیە.” ئەمڕۆ پارتی و یەکێتی بە زەبری “هاوسەنگیی هێز و بەرژەوەندی” دەیانەوێت ڕاستییەکانی تاڵانکاری بشارنەوە و کەرامەتی خەڵکی کوردستان بشکێنن.
ئەو ڕۆژە نیشتمان بووە قوربانیی یەکەم، کە دەسەڵات تێگەیشت دەتوانێت بە دابەشکردنی تاوانەکان لە نێوان دوو حیزبدا، ئیرادەی میللەتێک بکوژێت. تا ئەو کاتەی خەڵکی کوردستان باوەڕ بەم یارییەی “کێ تاوانبارە” بکەن و لەبری ڕاپەڕین دژی هەردووکیان، بەلای یەکێکیاندا دابشکێنەوە، ئەم هەرێمە هەرگیز ئارامی بەخۆیەوە نابینێت، بەڵکو تەنها لە شکستێکەوە دەگوازرێتەوە بۆ فەشەلێکی هاوسەنگتر و گەورەتر!