ئومێد عومەر
لە دونیای خەیاڵی و سەر کاغەزدا، هەرێمی کوردستان خاوەنی پەرلەمانێکە کە نوێنەرەکانی لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤دا هەڵبژێرراون، کورسییەکان بەپێی دەنگەکان دابەش کراون، و هاوپەیمانێتییە سیاسییەکانیش بە دەنگی بەرز ڕاگەیەندراون. بەڵام لە واقیعی سەر زەویدا، ئەم دامەزراوەیە هیچی تر نییە جگە لە باڵەخانەیەکی گەورەی بێدەنگ کە تێیدا یاسادانەرەکان تەنها وەک ژمارەیەک بۆ وەرگرتنی مووچە و ئیمتیازاتەکان مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت. دیموکراسی هەرگیز بە خستنە ناوەوەی کارتێک بۆ ناو سندوقی دەنگدان کۆتایی نایەت، بەڵکو ئەوە تەنها سەرەتایەکی بچووکە بۆ پرۆسەیەکی گەورەتر کە دەبێت بە کاراکردنی پەرلەمان و چاودێریکردنی حکومەت بەرهەمەکەی بچنرێتەوە. کاتێک پەرلەمان ناتوانێت کۆببێتەوە و یەک یاسا بۆ باشترکردنی ژیانی خەڵک دەربکات تەنها لەبەر ئەوەی دوو حیزبی باڵادەست لە ژوورە داخراوەکانیاندا لەسەر دابەشکردنی پۆست و دەسەڵات ڕێکنەکەوتوون، ئەمە پێمان دەڵێت کە دەنگەکانی خەڵک لە ڕاستیدا کراونەتە بارمتە. دەسەڵاتداران پێیان وایە کە بە ئەنجامدانی هەڵبژاردن ئەرکی خۆیان لەبەردەم کۆمەڵگای نێودەوڵەتی جێبەجێ کردووە و “بڕوانامەی دیموکراسی”یان وەرگرتووە، لە کاتێکدا ئەو دیموکراسییەی کە تەنها ڕۆژێک کار دەکات و دواتر بۆ چەندین ساڵ ئیفلیج دەبێت، گەورەترین گاڵتەجاڕییە.
پەرلەمانێک کە نەتوانێت لێپرسینەوە لە حکومەت بکات، پرسیار لەسەر داهاتە ونبووەکان بکات، یان سنوورێک بۆ قۆرخکارییەکان دابنێت، لە ڕاستیدا گۆڕاوە بۆ “فەرمانگەیەکی سەر بە مەکتەبی سیاسیی حیزبەکان”. نوێنەرانی گەل لەبری ئەوەی ببنە دەنگی ئەو هاوڵاتییانەی کە باوەڕیان پێکردوون، بوونەتە ئامادەبوویەکی بێدەنگ کە دەبێت چاوەڕێی گڵۆپی سەوزی سەرکردەکانیان بکەن بۆ ئەوەی بزانن کەی بۆیان هەیە بچنە ناو هۆڵی پەرلەمانەوە. ئەم داڕمانە دامەزراوەییە نەک هەر متمانەی گشتی بە پڕۆسەی هەڵبژاردن دەکوژێت، بەڵکو ئەو پەیامە مەترسیدارە دەداتە شەقام کە گۆڕانکاری لە ڕێگەی سندوقەکانی دەنگدانەوە تەنها وەهمێکە کە بۆ ڕازیکردنی کاتی دروست کراوە. تا ئەو کاتەی دەرگای پەرلەمان بە کلیلی ڕێککەوتنە حیزبییەکان بکرێتەوە نەک بە ئیرادەی یاسا، باسی دیموکراسی و سەروەریی گەل لەم هەرێمەدا تەنها ڕستەیەکی جوانی ناو وتارە سیاسییەکانە و لە واقیعدا هیچ بەهایەکی نییە.